Speech van Hester Klein Lankhorst tijdens het online nieuwjaarsevent op 19 januari 2021

Dames en heren,

Voordat ik u allemaal welkom heet wil ik  kort stilstaan bij het feit dat we allemaal geschrokken zijn van het onverwachte overlijden van Hans de Boer. Ik vind dat ik dat hier niet onvermeld kan laten en wil diegene die hem goed kenden sterkte wensen.

Dan heet ik u nu toch graag welkom op deze toch wel bijzondere bijeenkomst. Als ik eerlijk ben had ik mijn eerste nieuwjaarsreceptie toch heel anders voorgesteld. Ik ben blij dat er zoveel mensen online meekijken. Ik kan u zelf niet zien, maar hoop u toch komend jaar een keer in het ‘echt’ te ontmoeten.

We luiden dit keer het nieuwe jaar met elkaar in via livestream. We hebben voor u daarom een meer inhoudelijke invulling van onze bijeenkomst.  Zo dadelijk krijgen we eerst een toespraak van staatssecretaris Van Veldhoven. Daarna ga ik in gesprek met een panel bestaande uit

Diederik Samsom, kabinetschef van Eurocommissaris Frans Timmermans,

Bas Roelofs, managing director van FrieslandCampina en vice-voorzitter van de FNLI,

en Bert Roetert, voorzitter van het CBL en het Afvalfonds.

Via de chatfunctie kunt u ook vragen stellen, waardoor u zelf ook actief kunt bijdragen.

Ter afsluiting van deze online bijeenkomst zet ik graag Cees de Mol van Otterloo in het zonnetje. Met de overhandiging van het eerste exemplaar van onze nieuwste publicatie over de rol van producentenverantwoordelijkheid voor verpakkingen in de circulaire economie.

Dames en heren,

Wie had bij de vorige nieuwjaarsreceptie kunnen voorspellen dat 2020 zo’n bizar jaar zou worden. Een jaar met grote impact, grote impact op horeca, op het toerisme en ook op het verpakkend bedrijfsleven. En niet alleen op het verpakkend bedrijfsleven als zodanig, maar ook in relatie tot de afvalsector. We werkten met z’n allen thuis, gingen niet meer uit eten en gooiden dus thuis veel meer verpakkingsafval weg. Waar de bedrijvigheid in Nederland stokte, groeide het huishoudelijk afval meer dan we ooit hadden gedacht. Dat plaatste ons met zijn allen voor een grote uitdaging. Alle zeilen zijn bijgezet, er is samengewerkt, er is goed gecoördineerd en er zijn ongelofelijke inspanningen gepleegd. En al snel vonden ook al die extra kilotonnen hun weg richting recycling. Ik wil dan ook een groot compliment geven aan iedereen die zich hiervoor heeft ingezet.

Ook voor mij persoonlijk was 2020 een jaar van verandering. Want halverwege het jaar kwam ineens de kans om toe te treden tot de directie van het Afvalfonds Verpakkingen. Een geweldige kans. Met het verpakkingendossier heb ik in het verleden vanuit meerdere rollen te maken gehad. Nederland heeft de producentenverantwoordelijkheid voor verpakkingen goed ingevuld. Ik ben er dan ook trots op dat ik op 1 januari het stokje over heb mogen nemen van Cees de Mol van Otterloo. Cees heeft het Afvalfonds in 2012 opgericht en uitgebouwd tot een stevige autoriteit die staat voor de sector. Onze afvalbeheerstructuur staat als een huis. En …. de tijden veranderen. En nieuwe tijden, met nieuwe uitdagingen, vragen om een nieuwe aanpak. De doelstellingen gaan omhoog, tegelijkertijd zijn sommige stromen vervuild, willen en moeten bedrijven steeds meer recyclebare verpakkingen maken en leven er in veel keukens vragen over verpakkingen en weggooien. Welke bak? Wat hoort waar? Deze nieuwe tijden met nieuwe uitdagingen vragen om een frisse blik. Een frisse blik van ons allemaal.

We staan aan de vooravond van de next step in recycling van verpakkingsmateriaal. We doen het goed. Binnen Europa lopen we voorop. Zo’n 80% van al het verpakkingsmateriaal wordt gerecycled. Er ligt een stevige basis, met mooie recycleresultaten waar we verder op moeten bouwen.  Want we kunnen nu niet verslappen! En het laaghangende fruit is allang geplukt. Zoals ik staatssecretaris Van Veldhoven hoorde zeggen tijdens het recente AO Circulaire Economie: “Na een fase van bewustwording creëren en structureren gaat het nu over opschalen en versnellen. Ik vind dat circulair het nieuwe normaal moet worden.” Dat ben ik volkomen met haar eens. Wij willen daarom nog dichter op die keten van sortering en recycling zitten. We moeten samen werken aan kortere ketens, meer transparantie in de markt en aan goede communicatie naar de burgers want zij zijn de poort naar goede afvalscheiding. Dan pas krijgen we de maximale meerwaarde in de circulaire economie. Daar ga ik met de partners in de afvalbeheersstructuur mee aan de slag komende tijd.

Voordat ik afrond heb ik nog drie kanttekeningen waar ik u graag op attendeer.

Ten eerste: deze nieuwe tijden vragen er om dat wij, vanuit het Afvalfonds, ons pro-actiever bezig gaan houden met innovatie. Met onze nieuw tak business development gaan we met een frisse blik kijken welke ontwikkelingen nodig zijn en in hoeverre de markt hierop zelf anticipeert. Daar waar nodig gaan we innovatie stimuleren, bijvoorbeeld door startups afzet te garanderen, partnerships aan te gaan of volumeafspraken te maken.

Ten tweede: Natuurlijk, we willen meer kwaliteit. Maar laten we ook reëel zijn. En niet alleen focussen op kwaliteit, maar ook op de kwalitatief mindere stromen. Als we de hogere doelstellingen willen halen, dan hebben we ook andere toepassingen dan recyclet content in verpakkingen nodig. Ook de mindere kwaliteitsstromen moeten worden ingezet, om zo circulair mogelijk te zijn. We hebben elke extra kilo keihard nodig. Ik zie ook dat consumenten graag meubels van gerecycled plastic kopen. Zij gaan daar dus veel relaxter mee om dan wij. Dit noem ik een frisse blik en daar ligt dus een kans.

En tenslotte; ga voor makkelijk. We moeten er voor zorgen dat de consument makkelijk zijn verpakkingen kan weggooien, we moeten er voor zorgen dat onze verpakkingen makkelijk te recyclen zijn en  we moeten met elkaar er voor zorgen dat recyclaat makkelijk kan worden ingezet. Dat betekent dat we kortere ketens moeten creëren waardoor het recyclaat een meer marktconforme prijs kan krijgen. Ook moeten we meer samenwerken en moet er meer transparantie in de markt komen.

Dames en heren, daarom eindig ik met een oproep.

Een oproep aan onze achterban: kijk waar vermindering van verpakken mogelijk is. Alles wat niet in de keten komt hoeft niet gerecycled te worden. Zorg voor beter recyclebare verpakkingen en gebruik recyclet content waar mogelijk. Een oproep aan gemeenten: maak het je inwoners makkelijker en help ze, of je nu je inwoners zelf laat scheiden of nascheiding toepast: het moet zo makkelijk mogelijk zijn. En een oproep aan sorteerders en recyclers: investeer in nieuwe technologie en extra capaciteit en kijk met een frisse blik verder dan huidige stand der techniek.

En tenslotte eindig ik graag met de uitnodiging voor een gesprek. Over hoe we met onze persoonlijke en professionele betrokkenheid de circulaire economie naar een hoger niveau kunnen tillen. Hoe we met een frisse blik de nieuwe tijd in kunnen gaan. Over mijn passie voor dit onderwerp. Een passie die u vast deelt. Laten we elkaar daarom virtueel ontmoeten en in ieder geval straks weer echt in persoon.

Bedankt voor uw aandacht.